غلامحسين افضل الملك
134
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
خوبى در اينجا به عمل ميآيد كه به قيمت ارزان خريديم باغات خوب دارد . نرخ اجناس در اينجا ارزان است . چهارده زوج گاو در اين قريه زراعت ميكنند . امروز چهارده هزار تومان قيمت اين ملك است . اين ملك متعلق بشاهزاده حسنخان منتصر الملك است كه در مشهد ساكن است . چند خانوار ايل بلوچ در اينجا سياه چادر زدهاند مثل اين است كه به ييلاق آمدهاند . هواى اينجا گرم نيست سردسيرى آن بيش از گرمسيرى است . ديگر شب كه شب بيست و هشتم ربيع الاول بود از منزل رباط بىبى به طرف « فيضآباد » كه پايتخت بلوك « محولات » و محولات از بلوكات شهر تربت است حركت كرديم . مسافت راه چهار فرسخ نمىشود . در راه چهار پنج مورد آب ديده مىشود . در راه اول قريهء « ده سرخ » است و بعد در سر دو فرسجى قريه « دوغآباد » است كه بسى آبادى دارد و جزء بلوك محولات است . از معارف دوغآباد در اين زمان آقا ميرزا محمد دوغآبادى است كه مبلغ رسائل و مروج طايفهء بابيّه « 1 » است و از طرف ايشان قدرى فايده ميبرد . اين شخص معمم است صورت برّاق و محاسن خوبى دارد . قدرى فربى و درخشنده است طليق اللسان و رشيق البيان است . اگرچه اهل دهات است لكن بكسوت و گفتار و دارائى مثل اهل تهران خيلى آراسته است . هيكل او طورى است كه محل احترام است . در چهار سال قبل اوصاف مرا از يكى از شاهزادگان محترم شنيده بود در تهران به منزل من آمد كه دعوتم كند و در حق و بطلان مذهب جديد بهائى مكالمه نمايد . او را احترام كردم . در جلوى من روى كتابها جزئى بود كه به آن مرور ميكردم . پرسيد چه ميخوانيد . گفتم مقامهايست در مناظرهء بين پست و تلگراف كه آن را بسبك حريرى به عربى انشاء كردهام . آن جزء را كه هشت ورق بود از من گرفت و خواند و تمجيد كرد و حيرت نمود . من عمدا اين مقامه خود را به او نشان دادم كه اگر در مكابره به او بگويم ميرزا عليمحمد « 2 » و ميرزا حسينعلى بهاء « 3 » چه مقامى دارند و بچه دليل خود را بر من ولى
--> ( 1 - 2 - 3 ) - طايفه بابيه كه پيرو سيد على محمد معروف به باب مىباشند در دوره سلطنت قاجاريه در ايران پيدا شدند و بخصوص در دوره سلطنت ناصر الدين شاه و